bakthivahini
Lakshmi Ksheera Samudra Raja
లక్ష్మీం క్షీర సముద్ర రాజ తనయాం శ్రీరంగ ధామేశ్వరీం
దాసీ భూత సమస్త దేవ వనితాం లోకైక దీపాంకురాం
శ్రీ మన్మంద కటాక్ష లబ్ధ విభవత్ బ్రహ్మేంద్ర గంగాధరాం
త్వాం త్రైలోక్య కుటుంబినీం సరసిజాం వందే ముకుంద ప్రియాం
పదార్థం
| పదం | అర్థం | వివరణ |
| లక్ష్మీం | శ్రీ మహాలక్ష్మిని (విష్ణుపత్ని) | |
| క్షీర సముద్ర రాజ తనయాం | పాలసముద్రపు రాజు కుమార్తెను | లక్ష్మీ దేవి క్షీరసాగర మథనంలో ఉద్భవించింది. |
| శ్రీరంగ ధామేశ్వరీం | శ్రీరంగంలోని శ్రీరంగనాథుని ఆలయానికి అధిపతిని | శ్రీరంగం లక్ష్మీదేవికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన స్థలం. |
| దాసీ భూత సమస్త దేవ వనితాం | దేవతా స్త్రీలందరినీ సేవకులుగా కలిగిన దానిని | ఆమె మహిమకు లోబడి దేవకాంతలు కూడా సేవ చేస్తారు. |
| లోకైక దీపాంకురాం | లోకానికంతటికీ ఏకైక దీప జ్యోతివి | ఆమె ప్రకాశం లోకమంతటికీ వెలుగునిస్తుంది. |
| శ్రీ మన్మంద కటాక్ష లబ్ధ విభవత్ | శ్రీమంతురాలైన నీ నెమ్మది, దయాపూర్వకమైన కటాక్ష వీక్షణం ద్వారా పొందిన వైభవం కలది | ఆమె చూపుల వల్ల అందరూ వైభవాన్ని పొందుతారు. |
| బ్రహ్మేంద్ర గంగాధరాం | బ్రహ్మదేవుడు, దేవేంద్రుడు, గంగాధరుడు (శివుడు) వంటివారూ | (ఆమె అనుగ్రహం పొందిన వారు) |
| త్వాం | నిన్ను | |
| త్రైలోక్య కుటుంబినీం | ముల్లోకాలకు తల్లివి, కుటుంబినివి | సమస్త లోకాలనూ తన కుటుంబంగా చూసే తల్లి. |
| సరసిజాం | పద్మంలో జన్మించినదానిని | లక్ష్మీదేవి పద్మవాసిని. |
| వందే | నమస్కరిస్తున్నాను | |
| ముకుంద ప్రియాం | ముకుందునికి (విష్ణువుకు) అత్యంత ప్రియమైనదానిని |
తాత్పర్యం
ఓ లక్ష్మీ దేవీ! నీవు పాల సముద్రపు రాజు కుమార్తెవు. శ్రీరంగనాథుని నిలయమైన శ్రీరంగ క్షేత్రానికి అధిపతివి. దేవతా స్త్రీలందరూ నీకు దాసదాసీజనులుగా సేవలు చేసే మహత్యం నీది. సమస్త లోకాలకు వెలుగునిచ్చే ఏకైక జ్యోతివి నువ్వే. సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మ, దేవతలకు రాజైన ఇంద్రుడు, మరియు గంగాధరుడైన శివుడు వంటి వారందరూ కూడా శ్రీమంతురాలవైన నీ చల్లని, దయతో కూడిన చూపుల ద్వారానే వైభవాన్ని పొందారు. ముల్లోకాలకు నువ్వే తల్లివి, ఆ లోకాలన్నీ నీ కుటుంబమే. పద్మం నుండి పుట్టి, విష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైన ఓ లక్ష్మీ దేవీ, నీకు నా నమస్కారములు!
