Gita 8th Chapter
జీవితం ఒక ప్రయాణం.. గమ్యం ఏమిటి? మనిషి జీవితం కేవలం పుట్టుక మరియు మరణాల మధ్య జరిగే యాదృచ్ఛిక సంఘటన కాదు. ఇదొక ప్రయాణం. ప్రతిరోజూ మనం తీసుకునే నిర్ణయాలు, మన ఆలోచనలు మనల్ని ఏదో ఒక దిశగా నడిపిస్తూ ఉంటాయి. భగవద్గీతలోని 8వ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ అర్జునుడికి రెండు శాశ్వత మార్గాల గురించి వివరించాడు. అవి కేవలం మరణం తర్వాత జీవాత్మ వెళ్లే దారులు మాత్రమే కాదు, మనం బ్రతికున్నప్పుడు ఎలా జీవించాలి అని చెప్పే దిక్సూచీలు.
ఆ రెండు మార్గాలు ఏమిటి? అవి మన దైనందిన జీవితానికి ఎలా వర్తిస్తాయి? ఈ ఆర్టికల్లో తెలుసుకుందాం.
యత్ర కాలే త్వనావృత్తిం ఆవృత్తిం చైవ యోగినః
ప్రయాతా యాంతి తం కాలం వక్ష్యామి భరతర్షభ
అగ్నిర్జ్యోతిరహః శుక్లః షణ్మాసా ఉత్తరాయణమ్
తత్ర ప్రయాతా గచ్ఛంతి బ్రహ్మ బ్రహ్మవిదో జనాః
ధూమో రాత్రిస్తథా కృష్ణః షణ్మాసా దక్షిణాయనమ్
తత్ర చాంద్రమసం జ్యోతిర్యోగీ ప్రాప్య నివర్తతే
శుక్లకృష్ణే గతీ హ్యేతే జగతః శాశ్వతే మతే
ఏకయా యాత్యనావృత్తిమ్ అన్యయావర్తతే పునః
భావం
ఈ లోకం నుండి వెళ్లి పోవటానికి ఉన్న వివిధ రకాల మార్గాలను నేను ఇప్పుడు నీకు వివరిస్తాను, ఓ భరత వంశీయులలో శ్రేష్ఠుడా, దీనిలో ఒకటి మోక్షమునకు దారితీస్తుంది మరియొకటి పునర్జన్మకు దారితీస్తుంది. సర్వోన్నత బ్రహ్మన్ గురించి తెలుసుకొని, ఉత్తరాయణ ఆరు మాసాల కాలంలో, శుక్ల పక్షంలో, పగటి పూట ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్ళిన వారు పరమ పదాన్ని చేరుకుంటారు. వైదిక కర్మ కాండలని ఆచరించేవారు, దక్షిణాయన ఆరు మాసాల్లో, కృష్ణ పక్షంలో, ధూమ్ర కాలంలో, రాత్రిపూట, ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్ళినవారు – స్వర్గాది లోకాలను పొందుతారు. స్వర్గ సుఖాలని అనుభవించిన తరువాత, తిరిగి ఈ భూలోకానికి వస్తారు. ఈ రెండు, ప్రకాశవంతమైన మరియు చీకటి, మార్గాలూ ఈ లోకంలో ఎప్పుడూ ఉంటాయి. తేజోవంతమైన మార్గము మోక్షానికి మరియు చీకటి మార్గము పునర్జన్మకి దారి తీస్తుంది.
రెండు మార్గాల అంతరార్థం
భగవద్గీతలో కృష్ణుడు రెండు మార్గాలను ప్రస్తావించాడు:
- అర్చిరాది మార్గం (దేవయానం): ఇది వెలుగుతో కూడిన మార్గం. ఇందులో ప్రయాణించేవారు మోక్షాన్ని పొందుతారు (తిరిగి రారు – అనావృత్తి).
- ధూమ మార్గం (పితృయానం): ఇది చీకటితో కూడిన మార్గం. ఇందులో వెళ్లేవారు స్వర్గలోక సుఖాలు అనుభవించినా, పుణ్యం కరిగిపోయాక మళ్ళీ భూమిపై పుట్టాలి (తిరిగి వస్తారు – ఆవృత్తి).
ఈ రెండు మార్గాలు మన మానసిక స్థితికి అద్దం పడతాయి.
ప్రకాశ మార్గం (శుక్ల పక్షం – ఉత్తరాయణం)
అగ్ని, జ్యోతి, పగలు, శుక్ల పక్షం, ఉత్తరాయణం ఉన్నప్పుడు శరీరం వదిలే బ్రహ్మవేత్తలు బ్రహ్మాన్ని చేరుతారు.
దీనిని ఆధ్యాత్మికంగా మరియు ఆచరణాత్మకంగా చూస్తే:
- అగ్ని & జ్యోతి: జ్ఞానానికి, ప్రకాశానికి సంకేతాలు. మనసులో అజ్ఞానం అనే చీకటి తొలగి జ్ఞానోదయం కలగడం.
- పగలు: స్పష్టత (Clarity). చేసే పనిలో, ఆలోచనలో స్పష్టత ఉండడం.
- ఉత్తరాయణం: ఉన్నతమైన లక్ష్యాల వైపు, దైవం వైపు మనసు మళ్లడం.
💡 మన జీవితానికి సందేశం (The Solution): ఎవరైతే జీవితాన్ని జ్ఞానంతో, సత్యంతో, నిస్వార్థ సేవతో గడుపుతారో వారు “ప్రకాశ మార్గం”లో ఉన్నట్లు లెక్క. వారిలో అయోమయం ఉండదు. వారు బంధాల ఊబిలో కూరుకుపోరు.
ప్రకాశ మార్గంలో నడవడానికి 3 సూత్రాలు
- సత్సంకల్పం: ప్రతి రోజును ఒక మంచి ఆలోచనతో మొదలుపెట్టడం.
- నిరంతర జ్ఞానార్జన: మనసును ఎప్పుడూ కొత్త విషయాలు, ఆధ్యాత్మిక విషయాలతో “వెలుగు”లో ఉంచడం.
- నిస్వార్థ కర్మ: ఫలితాన్ని ఆశించకుండా బాధ్యతను నిర్వర్తించడం.
చీకటి మార్గం (కృష్ణ పక్షం – దక్షిణాయణం)
పొగ, రాత్రి, కృష్ణ పక్షం, దక్షిణాయణం ఉన్నప్పుడు శరీరం వదిలే యోగి, చంద్రలోక జ్యోతిని పొంది మళ్ళీ తిరిగి వస్తాడు.
దీనిని లోతుగా విశ్లేషిస్తే:
- ధూమం (పొగ): అస్పష్టత, గందరగోళం. నిప్పు ఉన్నా పొగ కప్పేసినట్లు, జ్ఞానం ఉన్నా కోరికలు కప్పేయడం.
- రాత్రి & కృష్ణ పక్షం: అజ్ఞానం, తమస్సు (బద్ధకం), నిరాశ.
- దక్షిణాయణం: ఇంద్రియ సుఖాల వైపు, స్వార్థం వైపు మనసు పయనించడం.
మన జీవితానికి హెచ్చరిక: అజ్ఞానం, బద్ధకం, మోహం, “నాకేంటి లాభం?” అనే స్వార్థ ఆలోచనలు మనల్ని ఈ “చీకటి మార్గం”లో బంధిస్తాయి. దీనివల్ల మనం ఎన్ని విజయాలు సాధించినా, మళ్ళీ సమస్యల వలయంలో (పునర్జన్మ చక్రంలా) చిక్కుకుంటూనే ఉంటాం.
రెండు మార్గాల మధ్య తేడా
| లక్షణం | ప్రకాశ మార్గం (జ్ఞాన యోగి) | చీకటి మార్గం |
| చిహ్నం | వెలుగు, పగలు, శుక్ల పక్షం | పొగ, రాత్రి, కృష్ణ పక్షం |
| మానసిక స్థితి | స్పష్టత, జ్ఞానం, వైరాగ్యం | గందరగోళం, అజ్ఞానం, ఆసక్తి |
| గమ్యం | మోక్షం (శాశ్వత శాంతి) | పునర్జన్మ (అశాంతి, తిరిగి రాక) |
| జీవన విధానం | నిస్వార్థ సేవ, దైవ చింతన | స్వార్థం, భోగాల వేట |
ఈ రెండు మార్గాలు ఎల్లప్పుడూ ఉంటాయి
గీతలో చెప్పినట్లు “శుక్లకృష్ణే గతి హ్యేతే జగతః శాశ్వతే మతే” — అంటే ఈ వెలుగు, చీకటి మార్గాలు జగత్తులో శాశ్వతంగా ఉంటాయి.
ఇది కేవలం చనిపోయేటప్పుడు మాత్రమే కాదు, ప్రతిరోజూ మనం ఈ రెండింటిలో ఒకదాన్ని ఎంచుకుంటున్నాం.
- కోపం వచ్చినప్పుడు శాంతంగా ఉండాలా? (వెలుగు) లేక అరవాలా? (చీకటి)
- కష్టాల్లో ధైర్యంగా నిలబడాలా? (వెలుగు) లేక కృంగిపోవాలా? (చీకటి)
- ఇతరులకు సహాయం చేయాలా? (వెలుగు) లేక వాడుకోవాలా? (చీకటి)
ప్రతి చిన్న నిర్ణయం మనల్ని మోక్షం వైపు లేదా బంధనం వైపు నడిపిస్తుంది.
మోక్షానికి సిద్ధం కావడం అంటే ఏమిటి?
ఆధునిక కాలంలో మోక్షం అంటే అడవులకు వెళ్ళడం కాదు. సంసారంలో ఉంటూనే నిర్మలమైన మనసును కలిగి ఉండడం.
మీ జీవితాన్ని “వెలుగు” వైపు మలుచుకోవడానికి 5 మార్గాలు
- ధ్యానం (Meditation): రోజుకు 10 నిమిషాలు కళ్ళు మూసుకుని అంతర్ముఖులవ్వండి. ఇది మీలోని “జ్యోతి”ని దర్శించడానికి తొలి మెట్టు.
- సాత్విక జీవనం: ఆహారం, ఆలోచనలు శుద్ధంగా ఉంచుకోండి. తామసిక (బద్ధకం పెంచే), రాజసిక (ఆవేశం పెంచే) అలవాట్లకు దూరంగా ఉండండి.
- కర్మ యోగం: మీ ఉద్యోగం లేదా పనిని దైవ కార్యంగా భావించి చేయండి.
- కృతజ్ఞత: లేనిదాని కోసం ఏడవకుండా, ఉన్నదానితో సంతృప్తి చెందుతూ దైవానికి కృతజ్ఞతలు చెప్పండి.
- సత్సంగం: మంచి పుస్తకాలు చదవడం, మంచి మాటలు వినడం ద్వారా మనసులోని “పొగ”ను (Confusion) తొలగించుకోండి.
ముగింపు
శ్రీకృష్ణుడు చెప్పినట్లు, “ప్రకాశ మార్గం ఎప్పుడూ అందుబాటులోనే ఉంటుంది — కావలసింది అందులో నడవాలనే దృఢ సంకల్పం మాత్రమే!”
ఈ క్షణం నుండి ఒక చిన్న మార్పుతో మీ ప్రయాణాన్ని వెలుగు వైపుకు తిప్పుకోండి. అప్పుడు మరణానంతరమే కాదు, జీవించి ఉండగానే మీరు “జీవన్ముక్తులు”గా, ప్రశాంతంగా జీవించగలరు.