Story of Ganga
పరిచయం
హిందూ పురాణాల్లో గంగా నది అత్యంత పవిత్రమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ పవిత్ర నది భూమిపైకి రావడానికి గల కథ పురాణాల్లో విశేషంగా చెప్పబడింది. గంగా నది జలంలో స్నానం చేస్తే అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయని, మోక్షం లభిస్తుందని భక్తులు ప్రగాఢంగా నమ్ముతారు. అయితే, గంగానది భూమికి రావడానికి కారణమైన సంఘటనలు ఏమిటి? ఈ ప్రక్రియలో శివుని పాత్ర ఎందుకు కీలకం? పురాణాల్లో గంగాదేవి ఉద్భవం, భగీరథుని తపస్సు, శివుని జటాజూటంలో గంగాను అణచివేయడం వంటి ఎన్నో ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఉన్నాయి.
గంగాదేవి ఉద్భవం: స్వర్గ నదిగా గంగ
గంగాదేవి స్వర్గంలో దేవతల నదిగా ప్రవహిస్తూ ఉండేది. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, గంగానది ఉద్భవం గురించి విభిన్న వర్ణనలు ఉన్నాయి, కానీ వాటి సారాంశం గంగా యొక్క దివ్యత్వాన్ని చాటుతుంది:
- విష్ణు పురాణం ప్రకారం: మహావిష్ణువు తన త్రివిక్రమ అవతారంలో బ్రహ్మాండాన్ని కొలిచే సమయంలో తన పాదాన్ని స్వర్గలోకానికి చేర్చగా, ఆ పాద స్పర్శ నుండి పవిత్ర గంగానది ఉద్భవించింది.
- బ్రహ్మ పురాణం ప్రకారం: గంగాదేవి బ్రహ్మదేవుని కమండలంలోకి ప్రవేశించి, ఆయనచే సంరక్షించబడిందని పేర్కొంటారు. తద్వారా, గంగా స్వర్గానికి చెందిన అత్యంత పవిత్ర నదిగా నిలిచింది.
- శివ పురాణం ప్రకారం: గంగానది శివుని జటాజూటంలో ఆగి, అనంతరం భూలోకానికి ప్రవహించిందని వివరిస్తుంది. ఇది గంగానదికి శివునితో ఉన్న అవినాభావ సంబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది.
ఈ పురాణాలన్నీ గంగానది దివ్యమైనదని, దాని జలాలు అపారమైన పవిత్రతను కలిగి ఉన్నాయని స్పష్టం చేస్తాయి.
భగీరథుని తపస్సు: సగర పుత్రులకు మోక్షం కోసం
భగీరథ మహారాజు ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన ఒక ధర్మపరుడైన రాజకుమారుడు. అతని పూర్వీకులైన సగరపుత్రులు దురదృష్టవశాత్తు మహర్షి కపిలుడిని అపహాస్యం చేయడంతో శాపగ్రస్తులయ్యారు. వారి శాపవిమోచనం, మరియు మోక్షం కోసం భగీరథుడు అసాధారణమైన తపస్సు చేశాడు.
- సగరపుత్రుల శాపం: సగర మహారాజు యొక్క 60,000 మంది కుమారులు అశ్వమేధ యాగం కోసం వెతుకుతూ కపిల మహర్షిని అపహాస్యం చేశారు. కోపోద్రిక్తుడైన మహర్షి వారిని తన తపోశక్తితో భస్మంగా మార్చేశాడు. వారి ఆత్మలకు మోక్షం లభించాలంటే స్వర్గ గంగను భూమిపైకి తీసుకురావాలని తెలియజేయబడింది.
- భగీరథుని సంకల్పం: తన పూర్వీకులైన సగరపుత్రులకు మోక్షం కల్పించేందుకు, భగీరథుడు గంగాదేవిని భూలోకానికి తీసుకురావాలని దృఢంగా నిశ్చయించుకున్నాడు.
- బ్రహ్మ తపస్సు: భగీరథుడు బ్రహ్మదేవుడిని ఆశ్రయించి, కఠోరమైన తపస్సు చేసి, గంగా భూలోకానికి రావాలని వరం పొందాడు. అయితే, గంగా యొక్క అపారమైన ప్రవాహాన్ని భూమి తట్టుకోలేదని బ్రహ్మదేవుడు హెచ్చరించాడు.
- శివుని ప్రార్థన: బ్రహ్మదేవుని మాట విని, గంగా భూలోకానికి నేరుగా వస్తే భూమి నాశనమవుతుందని గ్రహించిన భగీరథుడు, ఆ ప్రవాహాన్ని నియంత్రించగల ఏకైక శక్తి శివుడే అని తలచి, ఆయనను ప్రార్థించడం ప్రారంభించాడు.
శివుని పాత్ర: గంగాను జటాజూటంలో బంధించడం
భగీరథుని తపస్సు ఫలితంగా, గంగానది స్వర్గం నుంచి భూమిపైకి రావడానికి సిద్ధమైంది. అయితే, గంగా ప్రవాహం అత్యంత ఉగ్రరూపంగా ఉండటంతో, అది నేరుగా భూమిపై పడితే భూమి మొత్తం నాశనమవుతుందని భగీరథుడు ఆందోళన చెందాడు.
అప్పుడు మహాదేవుడు, పరమశివుడు ముందుకు వచ్చారు!
- గంగా ప్రవాహ ఉద్ధృతి: గంగాదేవి ప్రచండ వేగంతో భూమిపైకి దూకడానికి సిద్ధమైంది. ఆ మహోగ్ర ప్రవాహాన్ని తట్టుకునే శక్తి భూమికి లేదు.
- శివుని అనుగ్రహం: భగీరథుని నిస్వార్థమైన తపస్సుకు మెచ్చి, లోకకల్యాణాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని శివుడు గంగాను తన జటాజూటంలో పట్టుకోవడానికి అంగీకరించాడు.
- జటాలో బంధనం: గంగాదేవి ప్రచండ వేగంతో పాతాళ లోకంలోకి దూకాలని ప్రయత్నించగా, శివుడు ఆమెను తన తలపై, తన జటాల మధ్య చిక్కుకునేలా చేశాడు. గంగాదేవి శివుని జటాల నుండి బయటపడటానికి చాలా కాలం ప్రయత్నించింది.
- గంగానది విభజన: శివుడు తన జటాజూటం నుండి గంగాను నియంత్రితమైన చిన్న ప్రవాహాలుగా విడుదల చేశాడు. ఈ ప్రవాహాలు మూడు మార్గాల్లో ప్రవహించాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి: ఒకటి స్వర్గ గంగా (స్వర్గంలో), మరొకటి భూమి గంగా (భూమిపై మనం చూసే గంగానది), మరియు మూడవది పాతాళ గంగా (భూగర్భంలో).
ఈ విధంగా, శివుని అనుగ్రహం లేకపోతే గంగానది భూమికి చేరేది కాదు, సగరపుత్రులకు మోక్షం లభించేది కాదు. అందుకే శివుడిని గంగాధరుడు అని కూడా పిలుస్తారు.
గంగాదేవి ప్రాముఖ్యత: ఆధ్యాత్మిక, నైతిక బోధనలు
గంగా నది హిందూ భక్తులకు అత్యంత పవిత్రమైనది. దాని జలాలను ముక్తిని అందించే దివ్యమైన నదిగా భావిస్తారు.
- ఆధ్యాత్మికత: గంగాజలంలో స్నానం చేయడం ద్వారా సకల పాపాలు తొలగిపోతాయని, ఆత్మకు శుద్ధి లభిస్తుందని నమ్ముతారు. ఇది మోక్ష ప్రాప్తికి ఒక మార్గంగా పరిగణించబడుతుంది.
- పితృ తర్పణం: పితృదేవతలకు శ్రద్ధాంజలి అర్పించేందుకు, వారికి మోక్షం కల్పించేందుకు గంగాజలం ఉపయోగిస్తారు. గంగా తీరంలో శ్రాద్ధ కర్మలు నిర్వహించడం అత్యంత పుణ్యప్రదం.
- పవిత్ర యాత్రలు: కాశీ, హరిద్వార్, ప్రయాగ్రాజ్, గంగోత్రి వంటి ప్రదేశాల్లో గంగాస్నానం చేయడం మరియు తీర్థయాత్రలు చేయడం మోక్ష ప్రాప్తికి, పుణ్య సముపార్జనకు దోహదం చేస్తుంది.
- నైతిక & ఆధ్యాత్మిక బోధనలు:
- పట్టుదల: భగీరథుడు తన లక్ష్యాన్ని సాధించే వరకు అకుంఠిత దీక్షతో కృషి చేశాడు. ఇది పట్టుదలకు, నిరంతర ప్రయత్నానికి ప్రతీక.
- కరుణ: శివుడు లోకహితాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని గంగాను తన జటాలో ఆపాడు. ఇది నిస్వార్థ కరుణకు, త్యాగానికి నిదర్శనం.
- పవిత్రత: గంగాజలం తనను నమ్మిన భక్తులకు పవిత్రతను ప్రసాదిస్తుంది. ఇది పరిశుభ్రత, శుద్ధి మరియు దివ్యత్వాన్ని సూచిస్తుంది.
ముగింపు
గంగా నది భూమికి అవతరించిన ఈ దివ్యగాథ మనకు ధర్మం, భక్తి, త్యాగం, కరుణ వంటి అనేక విలువైన పాఠాలను బోధిస్తుంది. భగీరథునిలా సంకల్పంతో ముందుకు సాగాలని, శివునిలా లోకకల్యాణం కోసం అంకితభావంతో ఉండాలని, మరియు గంగానదిలా పవిత్రతను, నిర్మలత్వాన్ని పాటించాలని ఈ కథ స్ఫూర్తినిస్తుంది.
హర హర మహాదేవ! గంగా మాతా కీ జై! 🚩
👉 YouTube Channel
👉 bakthivahini.com