Thumburu Theertham in Telugu -తిరుమలలో శేషాచల పర్వత శ్రేణిలో తుంబురు తీర్థం

Thumburu Theertham

తిరుమల కొండల్లోని శేషాచల పర్వతంపై శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం వెలిసింది. ఈ పర్వతం ఆదిశేషుని ప్రతిరూపంగా భక్తులు విశ్వసిస్తారు. శేషుని తల భాగమే తిరుమల కొండ కాగా, పశ్చిమ దిక్కుగా విస్తరించిన ఆయన శరీరం కడప, నంద్యాల, కర్నూలు మీదుగా శ్రీశైలంలో తోక భాగమై ముగుస్తుంది. తిరుమల క్షేత్రం శేషుని తలపై మాణిక్యంలా ప్రకాశిస్తుంది.

తిరుమల శేషాచల పర్వతంపై ఉన్న తుంబురు తీర్థం భారతదేశంలో అత్యంత పవిత్రమైన తీర్థ స్థలాలలో ఒకటి. ఇది పవిత్ర జలాశయం మాత్రమే కాకుండా, దీని చరిత్ర, ఆధ్యాత్మికత, మరియు సహజసౌందర్యం భక్తుల మనస్సుకు అపురూపమైన అనుభూతిని అందిస్తుంది.

వివరణ	సమాచారం
స్థానం	తిరుమల, ఆంధ్రప్రదేశ్
ప్రాముఖ్యత	శేషాచల పర్వత ప్రాంతంలోని 108 పవిత్ర తీర్థాలలో ఒకటి
విశేషాలు	తుంబురుడి తపస్సు ప్రదేశం, నాదయోగ సిద్ధిప్రాప్తి స్థలం
ప్రత్యేకత	ఫాల్గుణ మాసంలో నిర్వహించే తీర్థముక్కోటి ఉత్సవం

తుంబురు తీర్థం పేరు వెనుక పురాణ కథ

తుంబురుడు, నారదుడు గానకళలో తమ గొప్పదనాన్ని నిరూపించుకోవడానికి బ్రహ్మదేవుని మధ్యవర్తిగా నియమించుకున్నారు. ఈ పోటీలో తుంబురుడు ఓడిపోయాడు. బ్రహ్మదేవుడు తుంబురుడిని ఓదార్చి, శేషాచల పర్వతంలోని పవిత్ర తీర్థంలో తపస్సు చేయమని సూచించాడు. అక్కడ తపస్సు చేయడం ద్వారా తుంబురుడు గొప్ప గాయకుడిగా పేరు పొందుతాడని బ్రహ్మదేవుడు ఆశీర్వదించాడు.

బ్రహ్మదేవుని మాట ప్రకారం తుంబురుడు శేషాచల పర్వతానికి చేరుకుని, ఆ తీర్థం వద్ద చాలా సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. సరస్వతీ దేవి ప్రత్యక్షమై తుంబురుడికి గొప్ప గాయకుడిగా పేరు పొందుతావని వరం ఇచ్చింది.

నారదుడు కూడా తనలోని అసూయను విడిచిపెట్టి, తుంబురుడిని ఆశీర్వదించాడు.

ఈ కారణంగా ఆ తీర్థానికి తుంబురుడి పేరు పెట్టారు. నారదుడు ఉన్న ప్రదేశాన్ని నారద మండపం అంటారు. ఇది తుంబురు తీర్థానికి ప్రవేశ ద్వారం ముందు కనిపిస్తుంది. దీనిని నారదాశ్రమంగా కూడా పిలుస్తారు.

విశేషత	వివరణ
నామ ఉద్భవం	తుంబురుని తపస్సు కారణంగా ఆయన పేరు మీద ఈ తీర్థానికి “తుంబుర తీర్థం” అనే పేరు వచ్చింది.
భౌగోళిక నిర్మాణం	ఎత్తైన రెండు కొండల మధ్య స్వచ్ఛమైన నీరు ప్రవహిస్తూ ఉండడం దీని ప్రత్యేకత.
పరమ పవిత్రత	భూగర్భ జలాలు, మూలికలు మిళితమైన తీర్థం కావడంతో దీని నీరు ఔషధ గుణాలతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత	సన్యాసులు, సిద్ధులు ఇక్కడ తపస్సు చేసి మోక్షాన్ని పొందారు.

ఘోణ తీర్థం

తుంబురు తీర్థాన్ని ఘోణ తీర్థం అని కూడా పిలుస్తారు. శేషాచలం కొండల్లోని ఈ తీర్థం ఆదిశేషుని ముక్కులా కనిపిస్తుంది. ఘోణ అంటే ముక్కు అని అర్థం.

తుంబురు తీర్థ ముక్కోటి

ప్రతి సంవత్సరం ఫాల్గుణ మాసంలో ఉత్తర ఫల్గుణి నక్షత్రంతో కూడిన పౌర్ణమి రోజున తుంబురు తీర్థ ముక్కోటి ఉత్సవం జరుగుతుంది. ఈ పవిత్ర రోజున భక్తులు ఇక్కడ స్నానాలు ఆచరిస్తారు. ఫాల్గుణ మాసంలో ఈ ఉత్సవం జరగడం వల్ల దీనిని ఫల్గుణీ తీర్థం అని కూడా పిలుస్తారు.

సన్యాసులు, సిద్ధులు ఇక్కడ తపస్సు చేసి సిద్ధి పొందారని చెబుతారు.
ఇక్కడి రాతి గుహలు గదుల్లా కనిపిస్తాయి.
ఈ గుహల్లో తరిగొండ వెంగమాంబ గుహ ముఖ్యమైనది.
శ్రీ మళయాళ స్వామి కూడా ఇక్కడ తపస్సు చేశారు.
ఇక్కడి ప్రకృతి అందాలు ఎంతో మనోహరంగా ఉంటాయి.
ఈ తీర్థంలోని నీటికి ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
పున్నమిచంద్రుని దర్శనం కోసం వేచి ఉంటారు.
చంద్రుడు రెండు కొండల మధ్య దృశ్యమయ్యే క్షణం ఎంతో అద్భుతంగా ఉంటుంది.
ఈ దృశ్యం భక్తుల మనస్సుకు అపరిమితమైన ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.

తీర్థప్రాంతంలో ముఖ్యమైన ప్రదేశాలు

ప్రదేశం	ప్రాముఖ్యత
నారదమంటపం	నారదుడు తపస్సు చేసిన స్థలం.
సన్యాసుల గుహలు	రాతిగుహలు, అక్కడ సన్యాసులు తపస్సు చేసేవారు.
తరిగొండ వెంగమాంబ గుహ	ప్రసిద్ధ కవయిత్రి వెంగమాంబ తపస్సు చేసిన స్థలం.
శ్రీ మళయాళ స్వామి తపస్సు స్థలం	మళయాళ స్వామివారు ఇక్కడ తపస్సు చేసి సిద్ధి పొందారు.

తీర్థ సందర్శన సమాచారం

వివరణ	వివరాలు
తీర్థానికి వెళ్ళే మార్గం	తిరుమల నుండి పాపవినాశనం తీర్థం దారి
దూరం	తిరుమల నుండి 7 కి.మీ.
బహిరంగ రవాణా	స్థానిక వాహన సౌకర్యాలు అందుబాటులో లేవు
పాదయాత్ర సమయం	2 గంటలు (సగటున)